ఒక జాతి సంస్కృతిని ప్రతిబింబించే అంశాల్లో ముఖ్యమైనది పెళ్లి. చరిత్రలో కుటుంబ జీవనం స్ధిరపడ్డాక పెళ్లి వేడుకలకు ఎనలేని ప్రాముఖ్యత పెరిగిపోయింది. కాల క్రమంలో సంఘంలో హోదాను, ఆస్తుల గొప్పతనాన్నీ చూపుకోవడానికి పెళ్లి కూడా ఒక సాధనంగా మారినా, వివాహం యొక్క సాంస్కృతిక ప్రాధాన్యత మాత్రం పెరిగిందే గానీ తగ్గిపోలేదు. పెళ్ళిళ్ళు ఆడంబరాలకు వేదికలుగా మారి ఖరీదు పెరిగిపోవడం ఒక విపరిణామం. దానివల్ల మెజారిటీ పేద వర్గాలకు అవి అందుబాటులో లేకుండా పోయాయి. పెళ్లి అంటేనే ఒక…

“నిన్ను ఇప్పటికిప్పుడే బదిలీ చేసేశాం. ‘అవినీతి’ కులాన్ని నువ్వు గాయపరిచావు” వాద్రా భూ కుంభకోణంపై విచారణకు ఆదేశించినందుకు హర్యానా లాండ్ రిజిష్ట్రేషన్ ఉన్నతాధికారి ‘అశోక్ ఖేమ్కా’ ను ఆ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం బదిలీ చేసింది. దానికి హర్యానా హై కోర్టు ఇచ్చిన ఆదేశాలే కారణమని ప్రభుత్వం ఇప్పుడు బొంకుతోంది. నాలుగు రోజుల క్రితం అధికారుల బదిలీలు రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ‘విచక్షణాధికార హక్కు’ అని చెప్పి రాష్ట్ర చీఫ్ సెక్రటరీ అశోక్ బదిలీని సమర్ధించుకున్నాడు. బదిలీ పై విమర్శలు…

కాశ్మీరీ జాతి స్వయం నిర్ణయాధికార హక్కు కోసం పరితపించే కాశ్మీరీలను వేర్పాటువాదులుగా ముద్ర వేసి ద్వేషించడం హిందూ మతోన్మాదులకు పరిపాటి. తమ వర్తమానం, భవిష్యత్తు తమకే అప్పజెప్పాలని కోరే కాశ్మీరీ యువకులను టెర్రరిస్టులని చెప్పి కరకు తుపాకులకు బలి చేయడం భారత మిలట్రీ దశాబ్దాలుగా సాగిస్తున్న దుశ్చర్య. హిందూ మతోన్మాదం తమ ప్రజాస్వామిక ఆకాంక్షలపై విద్వేషం వెళ్లగక్కుతున్నప్పటికీ అమర్ నాధ్ హిందూ భక్తి యాత్రీకులను కాశ్మీరీ యువతే తమ భుజస్కందాలపై మోసి గమ్యం చేర్చే సంగతి చాలా…

భారతదేశ ప్రతిష్ట, ఆత్మగౌరవాలు దేశంలోని కోట్లాది శ్రమజీవుల్లో ఉన్నాయి తప్ప డాలర్ల కోసం దేశ సరిహద్దులు దాటడానికి అవలీలగా సిద్ధపడేవారిలోనో, తెల్లరాజ్యాల పౌరసత్వం కోసం అర్రులుచాచే బుద్ధి జీవుల్లోనో లేదని దళిత మహిళలు అక్కు, లీల లు చాటి చెబుతున్నారు. అమెరికా, యూరప్ దేశాల పౌరసత్వం సంపాదిస్తేనే ప్రపంచాన్ని జయించినంత సంబరపడే కొద్ది బుద్ధుల అల్పజీవులు, దశాబ్దాల బెత్తెడు వేతన జీవనంలోనూ నిలువెత్తు ఆత్మ గౌరవాన్నీ త్యజించలేని అక్కు, లీలలను చూసి నిష్కళంక హృదయాలతో సిగ్గుపడవచ్చు. లేదంటే…

అక్కు, లీల అనే ఇద్దరు దళిత మహిళలు 42 సంవత్సరాలుగా లెట్రిన్ లు కడుగుతున్నారు. వీరి నెల వేతనం అప్పుడూ, ఇప్పుడూ 15 రూపాయలే. కోర్టుకి వెళ్ళినందుకు ఆ 15 రూపాయలు కూడా చెల్లించడం మానేశారు. కర్ణాటక అడ్మినిస్ట్రేటివ్ ట్రిబ్యునల్, రాష్ట్ర హై కోర్టు, చివరికి సుప్రీం కోర్టు కూడా మహిళలకు అనుకూలంగా తీర్పులిచ్చి వారి సర్వీసులను రెగ్యులరైజ్ చేయాలని ఆదేశించాయి. కోర్టు ధిక్కారం నోటీసులు అందుకున్నాక కూడా, తీర్పులను అమలు చేయకపోగా, రిటైర్ మెంట్ వయసుకి…

ప్రపంచంలో ఏ మూలకి వెళ్ళినా రైతు కూలీలకి తెలిసిన భాష ‘శ్రమ’ ఒక్కటే. కొండలనుండి గడ్డిమోపులు దింపే స్విస్ రైతయినా, జొన్న చేలో కలుపు తీసే సత్నాపూర్ పేద రైతయినా వొళ్ళు వంచి రెక్కలు ముక్కలు చేసుకుంటూ స్వేదం చిందించవలసిందే. ఇండియానాలో బ్లూ బెర్రీ ని తుంచి పోగు చేసే పెద్దా పిన్నా అయినా, బోర్డీక్స్ (ఫ్రాన్స్) లో ద్రాక్ష గుత్తుల్ని తెంచే ఆడా మగా అయినా సిగలు ముడేసి, నడుం బిగించి చెమట చుక్కలతో పుడమితల్లిని…

షెడ్యూల్డ్ కులాలు, తెగలకు చెందిన ప్రజలనుండి యూనివర్సిటీ లాంటి ఉన్నత చదువుల వరకూ రాలేకపోతున్నారని కేంద్ర మానవ వనరుల మంత్రిత్వ శాఖ జరిపిన సర్వేలో తెలిసింది. ఇతర వెనుకబడిన కులాల విద్యార్ధులు వారి జనాభా దామాషాలోనే ఉన్నత స్ధాయి చదువుల వరకూ రాగలుగుతున్నారనీ, కానీ షెడ్యూల్డ్ కులాలు, తెగలకు చెందిన విద్యార్ధులలో చాలా తక్కువమంది మాత్రమే ఉన్నతస్ధాయి చదువులకు చేరగలుగుతున్నారని మానవ వనరుల అభివృద్ధి శాఖ మంత్రి కపిల్ సిబాల్ విడుదల చేసిన సర్వే నివేదిక తెలిపింది.…

మృగాలు సైతం చీదరించుకునే మానవ మృగాల అకృత్యం హర్యానాలో వెలుగు చూసింది. కోరిక తీర్చమన్న మృగ సమానుడి వికృత తృష్ణను నిరాకరించినందుకు 11 మంది సో కాల్డ్ అగ్రకుల మృగాలబారిన పడి సామూహిక అత్యాచారానికి గురయింది. వేంపైర్ రక్తం అవసరం లేని తోడేళ్ళు తమ నీచ కృత్యాన్ని వీడియో తీసాయి. అత్యాచారం విషయం బైటికి చెబితే వీడియో అందరికీ పంచుతామని, చంపేస్తామనీ బెదిరించాయి. ఫలితంగా 16 సంవత్సరాల దళిత బాలిక అత్యాచారం గురించి కుటుంబానికి కూడా చెప్పుకోలేక…

(ఇది చందుతులసి గారి వ్యాఖ్య. మరో వ్యాఖ్యాత చందు గారితో తన అభిప్రాయాన్ని పంచుకుంటూ ఆయన వ్యక్తపరిచిన అభిప్రాయం. సమస్యను విభిన్న కోణంలో చూస్తారని చందుగారిని అభినందిస్తూ, భేదాభిప్రాయాలను ఎలా చూడవచ్చో, చూడాలో చెప్పిన అమూల్యాభిప్రాయం.  నచ్చని అభిప్రాయాలను కూడా గౌరవంగా ఎలా చూడవచ్చో క్లుప్తంగా ఈ నాలుగు మాటలు వివరిస్తున్నాయి. ఆయన అభిప్రాయంతో ఏకీభవిస్తూ మరింత వెలుగు కోసం టపాగా మారుస్తున్నాను. -విశేఖర్)                        ***                                           ***                                             *** మనందరికీ అభిప్రాయాలు వెల్లడించే హక్కు ఉంది.…