ఇంటిపనికి వేతనం ఇవ్వాల్సింది భర్త కాదు, గృహిణుల శ్రమను దోచే ఆధిపత్య వర్గ ప్రభుత్వం -1


సెప్టెంబర్ మొదటివారంలో అకస్మాత్తుగా దేశ పత్రికలు, చానెళ్ళు వేతనంలేని ఇంటిపని గురించి మాట్లాడడం మొదలు పెట్టాయి. ఇంటి పని చేసినందుకుగాను భర్తల వేతనంలో కొంతభాగం భార్యలకు చెల్లించేలా చట్టం తెస్తామని కేంద్ర స్త్రీ, శిశు అభివృద్ధి శాఖ మంత్రి కృష్ణ తీర్ధ ప్రకటించడంతో వివిధ వేదికలపైన దేశవ్యాపితంగా చర్చలు మొదలయ్యాయి. మహిళా సంఘాలు, సామాజిక శాస్త్రవేత్తలు, స్వచ్ఛంద సంస్ధల ఎజెండాల్లోనూ, డిమాండ్లలోనూ దశాబ్దాలుగా నలుగుతున్నప్పటికీ, పత్రికల సామాజిక బాధ్యతలో మాత్రం ‘ఇంటిపని వేతనం’ పెద్దగా చోటు సంపాదించలేకపోయింది. మహిళా సాధికారత పెంపొండించడం కోసం మహిళల ఇంటిపనికి వేతనం చెల్లించే చట్టం చేస్తామని సాక్ష్యాత్తు కేంద్ర మంత్రి ప్రకటించాక అనేక అర్ధరహిత విమర్శలు, విశ్లేషణలతో పాటు, కొన్ని అర్ధవంతమైన చర్చలు, ప్రతిపాదనలు కూడా రంగం మీదికి వస్తున్నాయి. ఈ అంశాలను, వాదనలను సమగ్రంగా పరిశీలించడం ఈ వ్యాసం ఉద్దేశ్యం.

గృహిణుల శ్రమకు ప్రభుత్వ గుర్తింపు

ముందుగా ప్రతిపాదిత చట్టానికి సంబంధించిన వివరాలు చూద్దాం. కేంద్ర మంత్రి కృష్ట తీర్ధ ప్రకటన ప్రకారం కేంద్ర కేబినెట్ ముందు ఉంచడానికి ఆమె మంత్రిత్వ శాఖ ఒక డ్రాఫ్ట్ బిల్లు రూపొందిస్తోంది. ఇంటిపని చేసే భార్యలకు ప్రతినెలా వేతనం చెల్లించడానికి తగిన ప్రమాణాలను ఈ డ్రాఫ్టులో పొందుపరిచే ప్రయత్నం చేస్తున్నారు. డ్రాఫ్ట్ తయారయ్యాక బిల్లుని ఆరు నెలల్లోపు పార్లమెంటులో ప్రవేశపెడతారు. వేతనం ఎవరు, ఎంత చెల్లించేది ఆమె చెప్పలేదు. భర్త తన వేతనంలో 10 నుండి 20 శాతం వరకూ భార్యకు చెల్లించేలా డ్రాఫ్టు రూపొందిస్తున్నామని ఒక సీనియర్ అధికారి చెప్పినట్లు పత్రికలు చెప్పాయి. అధికారి ప్రకారం భర్త, భార్య పేరుతో బ్యాంకు ఖాతా తెరిచి అందులో చట్టం నిర్దేశించిన భాగాన్ని తన వేతనంనుండి తప్పనిసరిగా, ప్రతినెలా, జమ చేయాలి. ఈ మొత్తాన్ని ఖాతానుండి తీసుకునే హక్కు భార్యకు మాత్రమే ఉంటుంది.

ప్రకటన సందర్భంగా మంత్రి చెప్పిన కొన్ని మాటలు ప్రస్తావనార్హం. “మేము గృహిణులను ఏంచేస్తుంటారని అడిగినప్పుడల్లా అత్యధికులు ఏమీ చేయడం లేదని చెబుతుంటారు. అందువల్ల స్త్రీలు తమ కుటుంబాల కోసం చేస్తున్న పనికి విలువను లెక్కించి పరిమాణీకరించే (quantify) మెకానిజం ఉండాలని మేము భావించాం. సామాజిక సాధికారితా గుర్తింపును అది ఈ మహిళలకు ఇస్తుంది… మహిళలు ఇంటివద్ద చేసే పని కూడా ఆర్ధిక కార్యకలాపమే. కానీ అది లెక్కింపుకు నోచుకోవడం లేదు. పిల్లలను క్రెచ్ లకు పంపితే డబ్బు చెల్లించాలి. వంటపనో, ఇతర ఇంటిపనో బైటివారికి అప్పజెపితే డబ్బు చెల్లించాలి. (కనుక భార్యల పనికి విలువ ఉన్నట్లే.) అంతేకాక భార్యల పనిలో ఉండే క్వాలిటీని బైటివారి పనితో పోల్చలేము… భర్త ఆదాయంలో కొంత భార్యకి ఇస్తే అది పిల్లలకు మంచి ఆహారం, మంచి విద్య అందడానికి ఉపయోగపడడమే కాక కుటుంబం యొక్క జీవన ప్రమాణం కూడా పెరుగుతుంది… ఇంటిపని ఆర్ధిక కార్యక్రమమని గుర్తిస్తే దేశ జి.డి.పి యొక్క అసలు మొత్తం ఎంతో తెలుస్తుంది. దేశంలో నిరుద్యోగం నిజంగా ఎంతుందో కూడా దీని ద్వారా తెలుస్తుంది.” (ఇండియా టుడే -సెప్టెంబర్ 9, 2012)

మంత్రి మాటల ద్వారా మనకు కొన్ని విషయాలు తెలుస్తున్నాయి. ఏమీ చేయడం లేదని చెప్పే గృహీణులు కూడా వాస్తవంగా శ్రమ చేస్తున్నారనీ, వారి శ్రమ కూడా దేశ ఆర్ధిక కార్యకాలాపాల్లో భాగమేననీ, కానీ ఆ శ్రమకి చెల్లింపులు లేవనీ ప్రభుత్వం గుర్తించింది. స్త్రీల శ్రమవల్ల కూడా ఉత్పత్తి జరుగుతోందనీ, అయితే అది దేశ జి.డి.పి లో లెక్కించబడడం లేదని, స్త్రీల ఉత్పత్తిని కూడా లెక్కిస్తే దేశ జి.డి.పి ఇంకా పెద్దమొత్తంలో నమోదవుతుందనీ ప్రభుత్వం గుర్తించింది. ఇంటిపనిలో గృహిణులు చూపే శ్రమ నైపుణ్యానికి సాటిలేదనీ, వారి ఉత్పత్తి చెల్లింపుకి నోచుకున్నట్లయితే కుటుంబాల జీవన ప్రమాణాలు (ఆ విధంగా దేశ జీవన ప్రమాణాలు కూడా) పెరుగుతాయని కూడా ప్రభుత్వం గుర్తించింది. (లింగ వివక్షను వర్గ దృక్పధంతో చూస్తూ స్త్రీల శ్రమ విలువను సామాజికంగా ఉన్నతీకరించే పరిశీలనకు ఇది వర్గ ప్రభుత్వ ఒప్పుకోలు.) అయితే ఇంతచెప్పిన ప్రభుత్వం పరిష్కారం దగ్గరికి వచ్చేసరికి భారం మొత్తం భర్తలపైనే పడేసింది.

ఎవరా భర్తలు?

కేంద్ర మహిళా, శిశు అభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖలోని సీనియర్ అధికారి మాటల్లో చెప్పాలంటే సామాన్య కూలీ దగ్గర్నుండి దేశంలో అత్యధిక వేతనం పొందే ఉద్యోగి వరకూ ఈ భర్తల కిందికి వస్తారు. అంటే శ్రమకి తగిన ఫలితం పొందని కోట్లాది భూమిలేని నిరుపేద కూలీలు, పండించిన పంటకి కనీసం గిట్టుబాటు ధర కూడా పొందలేని పేద, మధ్య, ధనిక రైతులు, నిత్యం శ్రమ దోపిడీకి గురయ్యే పారిశ్రామిక కార్మికులు, ఉపాధి కల్పించవలసిన ప్రభుత్వం తన బాధ్యతను గాలికొదిలేస్తే సొంతగా ఉపాధి సృష్టించుకున్న చిన్న, పెద్ద స్వయం ఉపాధిదారులు, ప్రవేటు మరియు ప్రభుత్వ సంస్ధల్లో పని చేసే మధ్య, ఉన్నత తరగతుల మేధో శ్రామికులు, బ్యూరోక్రాట్ అధికారులు… ఇత్యాదిగా ఉన్న భర్తలందరూ చట్టం పరిధిలోకి వస్తారు. కోర్టుల రక్షణ పొందే చట్టం అంటున్నారు గనుక లెక్క ప్రకారం భూస్వామ్య, పెట్టుబడిదారీ భర్తలు కూడా ఇందులో ఉండాలి. డ్రాఫ్ట్ ఇంకా రచనలోనే ఉన్నందున పూర్తి వివరాలు అందుబాటులో లేవు.

అసలీ ఆలోచన ప్రభుత్వానికి ఎందుకు వచ్చినట్లు? మహిళల సాధికారతను పెంపొందించడానికే తమకీ ఆలోచన వచ్చినట్లు కేంద్ర మంత్రి చెప్పింది కానీ అది వాస్తవం కాదు. దీనివెనుక ఐక్యరాజ్య సమితిలో ప్రపంచ దేశాలు అంగీకరించిన ఒప్పందం పునాదిగా పని చేయగా, రెండేళ్ల క్రితం సుప్రీం కోర్టు ఝళిపించిన కొరడా తక్షణ కారణంగా పని చేసింది. 1993 లో ఒక ఐరాస ఒప్పందం పైన ఇండియా సంతకం చేసింది. ఒప్పందం పేరు, ‘మహిళలపై జరుగుతున్న అన్నిరకాల వివక్షలను నిర్మూలించేందుకు సదస్సు’ (Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination Against Women) ఒప్పందం. ఈ ఒప్పందం ప్రకారం మహిళలు గృహిణులుగా చేస్తున్న ఇంటిపనులకు సరైన విలువ కట్టడానికి ప్రభుత్వాలు బాధ్యత తీసుకున్నాయి. దాదాపు 20 యేళ్ళ క్రితం ఈ ఒప్పందంపై సంతకం చేసినప్పటికీ, తీసుకున్న బాధ్యతను నిర్వర్తించడానికి వరుసగా వచ్చిన భారత ప్రభుత్వాలు అసలేమీ పూనుకోలేదు.

సుప్రీం కోర్టు తలంటు

ఈ నేపధ్యంలో 2010 లో ఒక కేసును విచారిస్తూ సుప్రీం కోర్టు (ఎ.కె.గంగూలీ, జి.ఎస్.సంఘ్వి కూడిన బెంచి) ప్రభుత్వంపై తీవ్ర విమర్శలు చేసింది. విమర్శలను చూసే ముందు కేసు వివరాలు చూడడం ఉపయోగం. ఒక యాక్సిడెంట్ లో భార్య చనిపోగా భర్త, అతని పిల్లాడు బతికిపోయారు. మరణించిన భార్య తరపున భర్తకి ఇన్సూరెన్స్ సంస్ధ ఎంత చెల్లించాలన్న సమస్య వచ్చింది. ఇన్సూరెన్స్ సంస్ధ రూల్స్ ప్రకారం సంపాదనలేని గృహిణి ఆదాయం ఆమె భర్త సంపాదనలో మూడో వంతు కంటే ఎక్కువ ఉండదు. దాని ప్రకారం ఈ కేసులోని భర్తకి 2.5 లక్షలు ఇవ్వడానికి ఇన్సూరెన్స్ సంస్ధ నిర్ణయించింది. ఈ కేసులో మరణించిన గృహిణి ఆదాయం నెలకి రు. 1250/- గా నిర్ణయించి ప్రమాదాల ట్రిబ్యూనల్, అలహాబాద్ హై కోర్టు లు ఈ మొత్తాన్ని నిర్ధారించాయి. భర్తవేతనం రు. 15,416 కాగా అతని వ్యక్తిగత ఖర్చులు మినహాయించి మిగిలినదానిలో మూడో వంతు లెక్కించారు. దీనిని సుప్రీం బెంచి తిరస్కరించింది. ఇందులో గృహిణుల శ్రమ విలువ అసలు లెక్కలోకి తీసుకోలేదని అభ్యంతరం తెలిపింది. అందువలన మోటారు వాహన ప్రమాదాల చట్టం ప్రకారం నిర్ణయించిన ఇన్సూరెన్స్ మొత్తం వాస్తవికం కాదని చెబుతూ రు. 6 లక్షలు నష్టపరిహారం ఇంకా కోర్టు ఖర్చులు అర లక్ష చెల్లించాలని తీర్పు చెప్పింది. (ఇండియా టుడే జులై 24, 2010.)

ఈ కేసు సందర్భంగానే గృహిణుల శ్రమకు శాస్త్రీయ పద్ధతిలో విలువ కట్టే పనికి పూనుకుని తదనుగుణంగా వివిధ చట్టాలకు సవరణలు చేయాలని ప్రభుత్వాన్ని సుప్రీం కోర్టు కోరింది. ఇతర చట్టాలతో పాటు వివాహ సంబంధమైన ఆస్తుల విభజనలో చట్టాలను సవరించాలని కోరీంది. జనాభా గణనలో గృహిణుల శ్రమ పట్ల గౌరవంలేని రీతిలో ప్రభుత్వాలు వ్యవహరించడంపై దిగ్భ్రాంతి వ్యక్తం చేసింది. 2001 జనాభా లెక్కల్లో ఆదాయాలకు సంబంధించి యాచకులు, వ్యభిచారులు, ఖైదీల కేటగిరీలో 36 కోట్ల మంది గృహిణులను లెక్కించడంపై ఆగ్రహం వ్యక్తం చేసింది. సంపాదనలేని గృహిణుల పట్ల జనగణనలో ప్రభుత్వం చూపిన పక్షపాత వైఖరి స్పష్టంగా తెలుస్తోందని, 2011 లెక్కల్లో దాన్ని సవరించుకోవాలనీ కోరింది. “మహిళలు పిల్లలను సాకుతారు, గృహ సేవలు నిర్వహిస్తారు. తద్వారా కుటుంబస్ధాయిలో వినియోగమయ్యే, మార్కెట్లో అమ్ముడుబోని సరుకులను ఉత్పత్తి చేస్తారు” అని కోర్టు వ్యాఖ్యానించింది.

రంగనాయకమ్మ గారి వాదనల పరిశీలన

భారత దేశ గృహీణుల శ్రమ విలువ సంవత్సరానికి 612.8 బిలియన్ డాలర్లు (రు. 32,47,840 కోట్లు) ఉంటుందని ఒక శాస్త్రీయ అధ్యయనం తెలియజేసిందని జస్టిస్ గంగూలి చెప్పిన విషయం ఇక్కడ ప్రత్యేకంగా ప్రస్తావించుకోవాలి. కోర్టులో ఈ చర్చ జరిగిన 2010 లో ఇండియా జి.డి.పి 1134 బిలియన్ డాలర్లు. ఇందులో మగవారి మొత్తం ఉత్పత్తితోపాటు వారికి చెందని విదేశీ, స్వదేశీ కంపెనీల ఉత్పత్తులన్నీ కలిసి ఉంటాయి. అన్నీ కలిసిన జి.డి.పి విలువ 1134 బిలియన్లు ఉంటే కేవలం మహిళల గృహ శ్రమ విలువే 613 బిలియన్లు ఉందంటే గృహిణుల శ్రమ విలువకీ, సమస్త వ్యవస్ధల్లోనూ అది పరిగణించబడిన తీరుకీ మధ్య ఎంత లోతైన అంతరం ఉన్నదో అర్ధం చేసుకోవచ్చు. ఇంత పెద్దమొత్తాన్ని జి.డి.పి కింద లెక్కించనప్పుడు ఎక్కడికి వెళ్తున్నట్లు? వాస్తవానికి దీన్ని కూడా జి.డి.పి కింద లెక్కించి దానికి తగిన ప్రతిఫలం ఆ శ్రమ చేస్తున్న గృహీణులకి చెల్లించే మార్గం ఉండాలి. ఇది మారకపు లెక్కల్లోకి రాకపోవడం వలన గృహిణుల జి.డి.పి కూడా ఈ దేశాన్ని గుప్పిట్లో పెట్టుకున్న ఆధిపత్య వర్గాల చేతుల్లోకి వెళ్లిపోతోంది. మగవారి శ్రమలో కొంత చెల్లించి మిగిలిన భాగాన్ని తమవశం చేసుకుంటున్న ఆధిపత్య వర్గాలు మహిళల గృహ శ్రమని మాత్రం ఉచిత ఉపయోగపు విలువగా పొందుతున్న విషయాన్ని ఇక్కడ గుర్తించాలి.

ఇక్కడొక సమస్య ముందుకు వస్తుంది. గృహిణుల శ్రమ కుటుంబంలోనివారికే అందుతోంది గనుక ఆధిపత్య వర్గాలు దానికి చెల్లించవలసిన అవసరం ఏమిటని? కానీ ఇక్కడ గుర్తించవలసిన మరో అంశం ఏమిటంటే గృహిణుల శ్రమ కుటుంబానికి అందడంతో పాటు సమాజానికి కూడా అందుతోంది. భర్త సరుకులు తెచ్చాక మాత్రమే గృహిణి శ్రమ మొదలవుతుందని రంగనాయకమ్మ గారు చేసిన వాదన మారకపు విలువ కోణంలో నిజం. అయితే, భార్యా భర్తలను వైరి వర్గాలుగా చూస్తూ ఒకరికి మరొకరు చెల్లించవలసిన లెక్కలను మాత్రమే పరిగణించడం వల్ల ఉపయోగపు విలువ ప్రస్తావనకు నోచుకోలేదు. భార్యా, భర్తల శ్రమ సంబంధాల్లో ఆధిపత్య వర్గాల నేతృత్వంలోని రాజ్యం కోణాన్ని విస్మరించినట్లు కనిపిస్తోంది. తన ఆర్టికల్ లో అక్కడక్కడా రాజ్యం (ప్రభుత్వ) కోణాన్ని ప్రస్తావించినప్పటికీ భార్యా భర్తల శ్రమ సంబంధాల్లో రాజ్యం నిర్వహించే పాత్ర ప్రస్తావనకు రాలేదు. గృహిణి బానిసకొక బానిస అన్న కోణాన్ని విస్మరించినట్లు కనిపిస్తోంది. మారకపు విలువ కోణంలో ఈ విస్మరణ అవసరమే అయినా ఉపయోగపు విలువ కోణంలో అది న్యాయం కాదు. భర్త బయట చేసే శ్రమ సమాజానికి అందినపుడు భార్య ఇంట్లో చేసిన శ్రమ సమాజానికి అందకుండా ఎలా పోతుంది? కుటుంబం సమాజానికి యూనిట్ గా ఉంటుంది. సమాజానికి యూనిట్ అయిన కుటుంబంలో అంతర్గతంగా జరిగే శ్రమ అంతిమంగా సమాజానికి అందకుండా ఎలా పోతుంది? కుటుంబం సమాజానికి యూనిట్. అయితే కుటుంబంలోని ప్రతి సభ్యుడూ సామాజిక ఉత్పత్తిలో పాల్గొనే సామాజిక వ్యక్తి కూడా.

ఒక అంతిమ ఉత్పత్తి తయారయితే దాని వెనుక అనేక శ్రమలు, ఉప శ్రమలు ఉంటాయి. ముడి పదార్ధాన్ని భూమిలోనుండి తీసినప్పటినుండి అంతిమ ఉత్పత్తి తయారయ్యే వరకూ ఉండే శ్రమోప శ్రమలు అన్నీ సమానమే. అందులో ఒకటి ప్రధాన శ్రమ మరొకటి ఉప ప్రధాన శ్రమ, ఇంకొకటి అనుబంధ శ్రమ అనడానికి విలువ రీత్యా వీలు లేదు. శ్రమ అన్నాక అది ప్రధాన శ్రమ అయినా, ఉప ప్రధాన శ్రమ అయినా, అనుబంధ శ్రమ అయినా ఆ సరుకులో గానీ సేవలో గానీ ఆ శ్రమ విలువ వచ్చి చేరుతుంది. ప్రధాన శ్రమకి ఎక్కువ విలువ, ఉప ప్రధాన శ్రమకి తక్కువ విలువ ఉండదు కదా! ఉప శ్రమ లేదా అనుభంధ శ్రమ అన్నంత మాత్రాన దాన్ని ప్రధాన శ్రమకి తక్కువగా పరిగణించడం సరైంది కాదు. కారల్ మార్క్స్ విలువ సూత్రం ప్రకారం ఒక సరుకులో శ్రమ కాలాన్నే దాని విలువగా పరిగణించాలి తప్ప ఆ శ్రమ ప్రధానమైనదా, అనుబంధమైనదా అన్న వివక్ష విలువ లెక్కింపులో ఉండ(రా)దు. భర్త శ్రమ మౌలికమూ, భార్య శ్రమ సెకండరీ అనడంలో భార్య శ్రమకు తక్కువ విలువ ఉంటుందన్న అభిప్రాయం వ్యక్తమవుతున్నందున ఈ చర్చ చేయవలసి వస్తున్నది.

“భర్త శ్రమ మౌలికం, భార్య శ్రమ సెకండరీ’ అన్న రంగనాయకమ్మ గారి పరిశీలన ‘ప్రధాన, అప్రధాన’ కోణంలో నిజమే. కానీ విలువ సూత్రం ప్రకారం చూసినపుడు ఈ కోణంతో పని లేదు. కుటుంబంలో ఎవరు ఎవరికి చెల్లించాలి అన్న చర్చలో పడి కుటుంబాన్ని దాటి బైటికి రాకపోవడం వల్ల ఒక పొరబాటు దొర్లినట్లు కనిపిస్తోంది. కుటుంబం దాటి బైటికి వస్తే గృహిణుల శ్రమ భర్త, పిల్లల ద్వారా సమాజానికి అందుతోందన్న నిజం గుర్తింపుకు వస్తుంది. భారత దేశ గృహిణుల 613 బిలియన్ డాలర్ల శ్రమ విలువ ఆమెద్వారా, ఆమె భర్త పిల్లల ద్వారా భారత సామాజిక వ్యవస్ధకు ప్రతి సంవత్సరమూ వచ్చి చేరుతోంది. ఈ శ్రమ మారకపు విలువ పొందని ఉపయోగపు విలువగానే ఉండడం వలన, ఆధిపత్య వర్గాలు మౌనంగా, సమాధానం చెప్పే అవసరం లేకుండా, ఎటువంటి చట్టాల భయమూ లేకుండా తమ వశం చేసుకోగలుగుతున్నారు.

(ఇంకా ఉంది)

స్పందించండి

Fill in your details below or click an icon to log in:

వర్డ్‌ప్రెస్.కామ్ లోగో

You are commenting using your WordPress.com account. నిష్క్రమించు /  మార్చు )

ట్విటర్ చిత్రం

You are commenting using your Twitter account. నిష్క్రమించు /  మార్చు )

ఫేస్‌బుక్ చిత్రం

You are commenting using your Facebook account. నిష్క్రమించు /  మార్చు )

Connecting to %s