‘వేడి వేసవులే’ ‘తీవ్ర శీతలాలకి’ కారణం


ఉత్తరార్ధ గోళంలో వేడి వేసవి కాలాలు అమెరికా, యూరప్ లలో తీవ్ర చలితో కూడిన శీతాకాలాలకు కారణం అవుతున్నాయని అమెరికా అధ్యయన సంస్ధ ఒకటి తెలిపింది. ‘ఎన్విరాన్‌మెంటల్ రీసర్చ్ లెటర్స్’ అనే పత్రికలో శుక్రవారం  ఈ అధ్యయనం వివరాలు ప్రచురితమయ్యాయి. మంచు తుఫాన్లు, శీతాకాలంలో తీవ్రమైన చలితో కూడిన టెంపరేచర్లు గత రెండు సంవత్సరాలలో అమెరికా, యూరప్ లలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో అనేక సమస్యలను సృష్టించాయి.

భూమి వేడెక్కుతోందని ఓ పక్క శాస్త్రవేత్తలు గోలపెడుతుండగా ఎదురుగా ఎవరున్నదీ తెలియని మంచుతుపాన్లు, అత్యంత తక్కువ ఉష్ణోగ్రతలు ఎలా సాధ్యమనీ, అసలు గ్లోబల్ వార్మింగ్ నిజమేనా అని కూడా అనుమానాలు వ్యక్తం అవుతున్న నేపధ్యంలో ఈ వివరాలు ఆసక్తి కలిస్తున్నాయి. జుదా కోహెన్ ఈ అధ్యయనానికి నాయకత్వం వహించాడు.

ఇప్పటికి నమ్ముతున్న శాస్త్ర అంచనాల ప్రకారం గ్లోబల్ వార్మింగ్ అన్నది శీతాకాలాల్లో కూడా కొనసాగుతుంది. అంటే శీతాకాలాల్లో తక్కువ ఉష్ణోగ్రతలు నమోదు కావడం అన్నది తగ్గిపోవాలి. దానికి భిన్నంగా శీతాకాలాల్లో చలి ఇంకా తీవ్రం అవుతుండడం, గతం కంటే తక్కువ ఉష్ణోగ్రతలు నమోదు కావడం ఇప్పటి అంచనాలలో ఒక వైరుధ్యంగా ఉంటూ వచ్చింది. తాజా అధ్యయనం ప్రకారం అసలు వేడి అధికంగా నమోదవుతున్న వేసవికాలాల వల్లే అత్యంత శీతల ‘శీతాకాలాలు’ సంభవిస్తున్నాయని తేలుతోంది. ఆ లెక్కన భూమి వేడెక్కుతోందన్న పర్యావరణ శాస్త్రవేత్తల వాదనలకు మరింత బలం చేకూరింది.

శీతాకాలాల్లో కూడా గ్లోబల్ వార్మింగ్ ప్రభావం కొనసాగుతుందన్న అంచనాలకి భిన్నంగా కొన్ని ప్రాంతాల పరిస్ధితి ఉన్నట్లు జుదా కొహెన్ బృందం కనుగొంది. ప్రపంచ వాతావరణ వ్యవస్ధలో మరిన్ని సంక్లిష్టతలను వారు కనుగొన్నారు. గ్లోబల్ వార్మింగ్ సిద్ధాంతాలలో లోపాల కంటే అధికంగా ఈ సంక్లిష్టతలు ఉన్నాయని వారు కనుగొన్నారు. “తూర్పు ‘ఉత్తర అమెరికా’, ఉత్తర యూరేసియాలలో గత రెండు దశాబ్దాలలో పెద్ద ఎత్తున చల్లబడుతున్న ధోరణి ఉనికిలో ఉంది.  అంతర్గత వైవిధ్యం కారణం వల్లనే ఇటువంటి ధోరణి నెలకొని ఉందని చెప్పడానికి వీల్లేదని మా వాదన” అని కోహెన్ తెలిపాడు.

ఆర్కిటిక్ వద్ద వేసవిలో ఉష్ణోగ్రతలు పెరిగిపోవడం అంటే, వాతావరణం మరింత తేమను నిల్వచేసుకోగలగడం అని, అలా అధిక తేమను నిల్వ చేసుకోవడం వల్ల ఎత్తయిన ప్రదేశాల్లో (హై-ఆల్టిట్యూడ్) మరింత శరత్కాలపు మంచు కురవడానికి దారితీస్తున్నదనీ కోహెన్ బృందం కనుగొంది. ఉష్ణోగ్రత, వర్షాలు, మంచు, ఐస్ తదితర గణాంకాల ఆధారంగా ఇది కనుగొన్నామని ఆ బృందం తెలిపింది. గత రెండు దశాబ్దాల్లో సేకరించిన గణాంకాలను విశ్లేషించగా, యూరేసియాలో సగటున ‘మంచు కురవడం’ పెరుగుతూ వచ్చిందని బృందం కనుగొంది. ఇలా అదనంగా మంచు కురవడం ‘ఆర్కిటిక్ ఆసిలేషన్’ లో మార్పులకు దారి తీసిందని వారు తెలిపారు. ప్రధాన వాతావరణ ఒత్తిడి ప్రక్రియను ‘ఆర్కిటిక్ ఆసిలేషన్’ అని పిలుస్తారు. ఇది ఉత్తరార్ధ గోళంలోని సుదూర ప్రాంతాల్లో చలికాలాన్ని నిర్దేశిస్తుంది.

ఆర్కిటిక్ ఆసిలేషన్ (ఆర్కిటిక్ ఊయల అనవచ్చేమో) ‘ప్రతికూల దశ’ (నెగిటివ్ ఫేజ్) లో ఉన్నపుడు ఆర్కిటిక్ పైన ఉన్న ఒత్తిడి కణాలు మధ్య-లాటిట్యూడ్ ప్రాంతాల్లోకి చలిగాలులను నెడతాయి. అది సాధారణం కంటే తక్కువ ఉష్ణోగ్రతలను ఏర్పరుస్తాయి. తీవ్రమైన మంచుతుఫానులను కూడా సృష్టిస్తాయి. ఆర్కిటిక్ ఆసిలేషన్ ‘అనుకూల దశ’ (పాజిటివ్ ఫేజ్) లో ఉన్నపుడు తక్కువ తీవ్రత కలిగిన చలికాలాల్ని ఏర్పరుస్తుందనీ, అటువంటిదే ఇప్పుడు అమెరికా, యూరప్ లలో నెలకొని ఉందని కోహెన్ బృందం తెలిపింది.

తాజాగా కనుగొన్న అంశాల వల్ల దీర్ఘకాలంలో వాతావరణాన్ని అంచనా వెయ్యడం సులువవుతుందని కోహెన్ బృందం తెలిపింది. చలికాలాల్లోని చల్లబడుతున్న ప్రక్రియలను పూర్తిగా సాధారణ వాతావరణ వ్యవస్ధల వైవిధ్యాలతో వివరించడం సాధ్యం కాదని ఆ బృందం తెలిపింది.

About these ads